Τώρα στο kids.cy:
Ο όρος SEN (special educational needs) σημαίνει ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, δηλαδή ότι το παιδί χρειάζεται επιπλέον στήριξη στη μάθηση. Στο δημόσιο σύστημα, για την υποστήριξη αυτή δεν αποφασίζει ο γιατρός αλλά η Επαρχιακή Επιτροπή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης (ΕΕΕΑΕ), αφού αξιολογήσει τις εκπαιδευτικές ανάγκες του παιδιού. Η ιατρική διάγνωση και η απόφαση του σχολικού συστήματος για υποστήριξη είναι δύο διαφορετικά πράγματα.
Ο γονέας μπορεί να ξεκινήσει τη διαδικασία μόνος του. Συμπληρώνει το ειδικό έντυπο γνωστοποίησης για αξιολόγηση και το υποβάλλει στην ΕΕΕΑΕ. Το έντυπο διατίθεται σε όλα τα δημόσια σχολεία και στα γραφεία της ΕΕΕΑΕ, ενώ μπορείτε να το κατεβάσετε και από την ιστοσελίδα του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ). Στη συνέχεια η Επιτροπή συγκροτεί ομάδα από διάφορους ειδικούς, οι οποίοι αξιολογούν το παιδί, και με βάση τα αποτελέσματα αποφασίζει τι υποστήριξη χρειάζεται.
Όχι μόνο το σχολείο. Γνωστοποίηση στην Επιτροπή μπορεί να κάνει ο γονέας ή ο κηδεμόνας, αλλά και κάποιο άλλο πρόσωπο. Οι γονείς έχουν δικαίωμα να συμμετέχουν στην αξιολόγηση, να έρθουν με ειδικό της επιλογής τους και να καταθέσουν πρόσθετες εκθέσεις και εισηγήσεις.
Προθεσμία ορίζεται μόνο για το πρώτο βήμα: το αργότερο δύο εβδομάδες μετά τη γνωστοποίηση, η Επιτροπή συζητά προκαταρκτικά την περίπτωση. Συνολική προθεσμία για ολόκληρη την αξιολόγηση το Υπουργείο δεν δημοσιεύει.
Η ΕΕΕΑΕ, ύστερα από ολοκληρωμένη αξιολόγηση: αποφασίζει πού θα φοιτήσει το παιδί και ποια υποστήριξη θα λάβει. Αν διαφωνείτε, υποβάλλετε πρώτα γραπτή ένσταση στην Επιτροπή. Αν δεν σας ικανοποιεί ούτε η τελική της απόφαση, μπορείτε να προσφύγετε στην Κεντρική Επιτροπή Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης μέσα σε 30 ημέρες από την παραλαβή της τελικής έκθεσης. Η Κεντρική Επιτροπή απαντά το αργότερο σε τρεις μήνες.
Φέρτε μαζί σας τη διάγνωση, τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων, τις εκθέσεις των θεραπευτών, το εξατομικευμένο πρόγραμμα (IEP/EHCP) και τις αναφορές του σχολείου: οι γονείς έχουν δικαίωμα να τα καταθέσουν στην ΕΕΕΑΕ. Στους δημοσιευμένους κανόνες, όμως, δεν βρήκαμε πρόβλεψη για αυτόματη αναγνώριση ενός ξένου IEP/EHCP ως κυπριακής απόφασης για υποστήριξη. Την υποστήριξη στο δημόσιο σχολείο την καθορίζει σε κάθε περίπτωση η ΕΕΕΑΕ.
Με απόφαση της ΕΕΕΑΕ, το παιδί μπορεί να έχει μαθήματα ειδικής εκπαίδευσης, λογοθεραπεία, εξατομικευμένο πρόγραμμα, προσαρμοσμένο αναλυτικό πρόγραμμα, ειδικό εξοπλισμό και τεχνικά μέσα. Στη Μέση Εκπαίδευση η Επιτροπή μπορεί να προσθέσει ενισχυτική διδασκαλία στα εξεταζόμενα μαθήματα και να απαλλάξει το παιδί από όσα δεν εξετάζονται. Από τα εξεταζόμενα μαθήματα απαλλαγή δεν δίνεται.
Ναι, αν το προβλέπει η απόφαση της ΕΕΕΑΕ. Στα έγγραφα του ΥΠΑΝ αναφέρεται ως σχολικός βοηθός/συνοδός (Care Assistant). Στο δημόσιο σχολείο, μετά την απόφαση της ΕΕΕΑΕ, τον βοηθό τον προσλαμβάνει η Σχολική Εφορεία. Δουλειά του είναι να βοηθά και να συνοδεύει το παιδί· δεν είναι ιδιαίτερος καθηγητής ούτε εκπαιδευτικός ειδικής εκπαίδευσης.
Είναι μονάδα που λειτουργεί μέσα σε κανονικό δημόσιο σχολείο. Το παιδί είναι εγγεγραμμένο ως μαθητής του σχολείου και της τάξης της ηλικίας του· τα παιδιά της ειδικής μονάδας παρακολουθούν μαθήματα και εκδηλώσεις της κανονικής τάξης ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ατομικές τους ανάγκες.
Το Υπουργείο δημοσιεύει χωριστούς καταλόγους με τα σχολεία που έχουν ειδικές μονάδες. Σύμφωνα με τους καταλόγους του Οκτωβρίου 2026, ειδικές μονάδες λειτουργούν σε 39 δημόσια νηπιαγωγεία, 107 δημοτικά σχολεία και 44 σχολεία Μέσης Εκπαίδευσης, καθώς και στις Τεχνικές Σχολές.
Ναι, εννέα δημόσια ειδικά σχολεία. Τέσσερα βρίσκονται στη Λευκωσία, δύο στη Λεμεσό και από ένα στη Λάρνακα, την Αμμόχωστο και την Πάφο.
Ναι, αν με απόφαση της ΕΕΕΑΕ το παιδί φοιτά σε σχολείο εκτός της περιοχής του. Τότε το Υπουργείο είτε αναλαμβάνει το ίδιο να μεταφέρει το παιδί δωρεάν από και προς το σχολείο είτε καταβάλλει επίδομα μετακίνησης, αν το σχολείο απέχει περισσότερο από 2,4 χλμ. Η αίτηση για το επίδομα υποβάλλεται μέσω του σχολείου, και την περίοδο υποβολής την ανακοινώνει το Υπουργείο κάθε χρόνο.
Πρόκειται για δύο διαφορετικά συστήματα. Η υποστήριξη στο σχολείο περνά από το Υπουργείο και την ΕΕΕΑΕ: πού θα φοιτήσει το παιδί, ειδική εκπαίδευση, βοηθός, προσαρμογή του αναλυτικού προγράμματος. Το Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓεΣΥ) αφορά την υγεία: λογοθεραπευτής, εργοθεραπευτής, φυσιοθεραπευτής και κλινικός ψυχολόγος, με παραπεμπτικό γιατρού και διάγνωση που καλύπτεται.
Ναι. Οι λογοθεραπευτές ανήκουν στους Άλλους Επαγγελματίες Υγείας (ΑΕΥ) του ΓεΣΥ. Χρειάζεστε παραπεμπτικό από τον προσωπικό ιατρό ή από ειδικό ιατρό και διάγνωση που καλύπτεται· η συμπληρωμή είναι €10 ανά επίσκεψη. Για παιδί κάτω των 21 ετών, όλες οι συμπληρωμές του ΓεΣΥ μέσα σε έναν χρόνο δεν ξεπερνούν συνολικά τα €75.
Στα χαρτιά ναι, στην πράξη σχεδόν όχι. Οι εργοθεραπευτές ανήκουν κι αυτοί στους Άλλους Επαγγελματίες Υγείας του ΓεΣΥ: χρειάζεστε παραπεμπτικό και διάγνωση που καλύπτεται, και η συμπληρωμή είναι €10 ανά επίσκεψη. Όμως ελάχιστοι ιδιώτες εργοθεραπευτές είναι μέχρι στιγμής συμβεβλημένοι με το ΓεΣΥ, και εργοθεραπεία μέσω ΓεΣΥ προσφέρουν κυρίως οι δημόσιες μονάδες υγείας (ΟΚΥπΥ). Πριν βασιστείτε στο ΓεΣΥ, βρείτε τον συγκεκριμένο θεραπευτή στην Αναζήτηση Παροχέων της ιστοσελίδας του ΓεΣΥ.
Ναι. Και οι δύο ειδικότητες ανήκουν στους Άλλους Επαγγελματίες Υγείας του ΓεΣΥ, εφόσον υπάρχει παραπεμπτικό και κατάλληλη διάγνωση· η συμπληρωμή είναι €10 ανά επίσκεψη. Ο κλινικός ψυχολόγος του ΓεΣΥ δεν είναι το ίδιο με τον εκπαιδευτικό ψυχολόγο του Υπουργείου.
Ναι. Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ), που διαχειρίζεται το ΓεΣΥ, ορίζει μέγιστο αριθμό επισκέψεων τον χρόνο, ανάλογα με τη διάγνωση που καλύπτεται και την κατηγορία του επαγγελματία. Ενιαίος αριθμός συνεδριών για όλα τα παιδιά δεν υπάρχει. Αν αλλάξετε επαγγελματία του ΓεΣΥ, οι επισκέψεις που δικαιούστε με το παραπεμπτικό δεν αυξάνονται.
Ελέγξτε το επαγγελματικό μητρώο, όχι μόνο το Google και το Instagram.
Για να καλύψει τη θεραπεία το ΓεΣΥ, ο ειδικός πρέπει επίσης να είναι συμβεβλημένος με αυτό.
Ναι. Στις μεγάλες πόλεις υπάρχουν θεραπευτικά κέντρα και ιδιώτες ειδικοί που δηλώνουν ότι εργάζονται στα αγγλικά ή στα ρωσικά. Τη γλώσσα πρέπει να την ελέγξετε στο προφίλ του συγκεκριμένου ειδικού: η γλώσσα της ιστοσελίδας ή το επώνυμο από μόνα τους δεν αποδεικνύουν τίποτα.
Ενιαίο μοντέλο δεν υπάρχει. Αναζητήστε συγκεκριμένα υποστήριξη μάθησης και SEN (Learning Support / SEN) και όχι υποστήριξη στα αγγλικά ως πρόσθετη γλώσσα (EAL). Για παράδειγμα, το International School of Paphos διαθέτει Enhancement Centre, κέντρο υποστήριξης μάθησης για παιδιά με SEN και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, που προσφέρει επίσης EAL και υποστήριξη στο αναλυτικό πρόγραμμα· η American Academy Larnaca δημοσιεύει την πολιτική της για το Learning Support.
Τα ιδιωτικά σχολεία ορίζουν τα δικά τους κριτήρια εισδοχής και τα όρια της υποστήριξης που μπορούν να προσφέρουν. Νόμο που να υποχρεώνει ένα ιδιωτικό σχολείο να δεχτεί κάθε παιδί με SEN δεν βρήκαμε. Ο νόμος για τα ιδιωτικά σχολεία (147(I)/2019) υποχρεώνει όμως κάθε σχολείο να δημοσιεύει, πριν ανοίξουν οι εγγραφές, ετήσιο ενημερωτικό οδηγό, όπου αναφέρει ποια υποστήριξη για SEN προσφέρει και με ποιους όρους δέχεται μαθητές. Ζητήστε τον πριν πληρώσετε για μια θέση.
Ναι, αν το παιδί πληροί τους κανόνες για ειδικές ρυθμίσεις στις εξετάσεις του συγκεκριμένου εξεταστικού φορέα. Τις ρυθμίσεις τις ζητά το σχολείο ή το εξεταστικό κέντρο με βάση τα απαιτούμενα δικαιολογητικά· η διάγνωση από μόνη της δεν δίνει αυτόματα επιπλέον χρόνο.
Μην ψάχνετε την «καλύτερη πόλη»· δείτε ποιες υπηρεσίες χρειάζεστε εσείς: ειδική μονάδα ή ειδικό σχολείο, ειδικούς του ΓεΣΥ, ιδιώτες ειδικούς, υποστήριξη μάθησης στο σχολείο και την καθημερινή διαδρομή. Το δημόσιο σύστημα για τα παιδιά με SEN καλύπτει όλες τις επαρχίες, και σε καθεμία υπάρχουν ειδικά σχολεία και ειδικές μονάδες.
Οι Επαρχιακές Επιτροπές είναι τέσσερις: της Λευκωσίας, της Λεμεσού, της Πάφου και μία κοινή για τη Λάρνακα και την Αμμόχωστο.
Στείλτε μας την ερώτησή σας.