Μια μέρα στο Τρόοδος με παιδιά: πώς να ξεφύγετε από τη ζέστη χωρίς να χαλάσει η διάθεση κανενός

Όταν κάτω στα παράλια έχει 35°C, το αυτοκίνητο έγινε φούρνος στα τρία λεπτά που πήγατε στο περίπτερο για νερό και η πρόταση για άλλη μια μέρα στη θάλασσα δεν συγκινεί κανέναν, υπάρχει μια πολύ απλή λύση. Ανεβείτε στο βουνό.

Η Κύπρος είναι μικρή, στη μέση της όμως βρίσκεται η οροσειρά του Τροόδους, περίπου μία ώρα από τη Λεμεσό. Πευκοδάση, καταρράκτες, μονοπάτια, μικρά ορεινά χωριά και πραγματικά εντυπωσιακή θέα, όλα σε περίπου μία με δύο ώρες από τα περισσότερα μέρη της Κύπρου.

Το καλοκαίρι υπάρχει κι ένα ιδιαίτερα χρήσιμο πλεονέκτημα: στο βουνό κάνει αισθητά περισσότερη δροσιά απ' ό,τι δίπλα στη θάλασσα. Μπορείτε να φύγετε από το σπίτι μέσα στο γνωστό κυπριακό καμίνι και, δυο ώρες αργότερα, να περπατάτε ανάμεσα στα πεύκα και να αναρωτιέστε γιατί δεν το σκέφτηκε κανείς χθες.

Με παιδιά, το Τρόοδος έχει κι ένα άλλο πλεονέκτημα. Μια μέρα εδώ δεν χρειάζεται να γίνει σοβαρή πεζοπορία. Μπορείτε να κάνετε ένα σύντομο μονοπάτι, να δείτε έναν καταρράκτη, να φάτε στο πικνίκ ή να περάσετε μερικές ώρες σε ένα ορεινό χωριό. Ή να συνδυάσετε δύο τρεις στάσεις και να γεμίσετε όλη τη μέρα, χωρίς να καταλήξετε σε δέκα χιλιόμετρα περπάτημα και ένα εξαντλημένο παιδί στο τέλος. Και στη χειρότερη περίπτωση, υπάρχουν πάντα οι ώμοι της μαμάς ή του μπαμπά, που κατά παράδοση αντέχουν εντυπωσιακά βάρη.

Συγκεντρώσαμε διαδρομές και μέρη με διαφορετική διάρκεια και δυσκολία, για να στήσει κάθε οικογένεια τη δική της μέρα στο Τρόοδος.

Γιατί Τρόοδος το καλοκαίρι;

Η πλατεία του Τροόδους βρίσκεται σε υψόμετρο περίπου 1.700 μέτρων, ενώ ο Όλυμπος φτάνει τα 1.952 μέτρα και είναι το ψηλότερο σημείο της Κύπρου. Το καλοκαίρι τη διαφορά από την παραλία τη νιώθετε συνήθως μόλις βγείτε από το αυτοκίνητο. Ο αέρας είναι πιο δροσερός, γύρω σας απλώνεται πευκοδάσος και δεν θυμίζει σε τίποτα το καυτό πιστολάκι που σας υποδέχεται κάτω, στο επίπεδο της θάλασσας.

Μην περιμένετε πάντως καιρό Άλπεων στα μέσα Ιουλίου. Τα ακάλυπτα κομμάτια των μονοπατιών μπορεί να καίνε και πάλι τη μέρα, και στο υψόμετρο ο ήλιος δυναμώνει, γι' αυτό οι μεγαλύτεροι περίπατοι είναι πιο ευχάριστοι το πρωί ή αργά το απόγευμα. Προς το βράδυ η θερμοκρασία μπορεί να πέσει αρκετά, οπότε ένα ελαφρύ πουλόβερ ή αντιανεμικό στο αυτοκίνητο αποδεικνύεται απροσδόκητα σοφή ιδέα.

Πώς θα πάτε

Από τη Λεμεσό, το κέντρο του Τροόδους απέχει συνήθως περίπου μία ώρα με το αυτοκίνητο. Ο κύριος δρόμος είναι ο Β8, που περνά από την περιοχή της Τριμίκλινης. Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής είναι εύκολο, και ο καθαρά ορεινός δρόμος ξεκινά πιο κοντά στο Τρόοδος.

Μπορείτε επίσης να περάσετε από τα κρασοχώρια και να κάνετε τη διαδρομή κομμάτι της μέρας. Τα Όμοδος, για παράδειγμα, είναι καλή στάση για καφέ πριν ανεβείτε πιο ψηλά. Θα σας πάρει περισσότερη ώρα, αλλά έτσι η μέρα έχει ήδη αρχίσει πριν φτάσετε, τυπικά, στο Τρόοδος.

Από την Πάφο η διαδρομή είναι μεγαλύτερη. Η συντακτική ομάδα του kids.cy πηγαίνει κάθε χρόνο τα παιδιά στο Τρόοδος και έχει δοκιμάσει αρκετές φορές τις εναλλακτικές για να έχει άποψη. Όταν ο στόχος είναι απλώς να φτάσουμε γρήγορα στο κέντρο του Τροόδους, παίρνουμε τον αυτοκινητόδρομο προς Λεμεσό και μετά στρίβουμε για το βουνό. Είναι περισσότερα χιλιόμετρα, οι δρόμοι όμως είναι πιο φαρδιοί και πιο ίσιοι και, απ' ό,τι έχουμε δει, φτάνουμε πάντα πιο γρήγορα.

Η διαδρομή από το Πολέμι, την Πάνω Παναγιά και τα ορεινά χωριά είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα. Διαλέξτε την όταν η ίδια η διαδρομή είναι μέρος της εκδρομής. Μπορείτε να σταματήσετε σε χωριά στον δρόμο ή να στήσετε μια εντελώς ξεχωριστή διαδρομή στο δυτικό Τρόοδος, προς τη Μονή Κύκκου και το Δάσος Πάφου. Αυτό όμως είναι άλλη μέρα.

Πριν ξεκινήσετε, γεμίστε το ρεζερβουάρ, κατεβάστε χάρτη για χρήση χωρίς σύνδεση και πάρτε περισσότερο νερό απ' όσο νομίζετε ότι θα χρειαστείτε. Στους ορεινούς δρόμους το σήμα του κινητού χάνεται σε κάποια σημεία, και εμείς δεν θα βασίζαμε ένα οικογενειακό σχέδιο στην ιδέα ότι κάποιος σίγουρα θα πουλάει νερό δίπλα στο μονοπάτι.

Καταρράκτες: Καληδόνια και Μιλλομέρης

Καληδόνια

Το μονοπάτι της Καληδόνιας είναι από τα πιο γνωστά μονοπάτια μελέτης της φύσης στο Τρόοδος. Ολόκληρη η επίσημη διαδρομή είναι περίπου τρία χιλιόμετρα και κατεβαίνει από την περιοχή του Τροόδους προς τις Πλάτρες. Είναι γραμμικό μονοπάτι, και το Τμήμα Δασών το κατατάσσει στην τρίτη κατηγορία δυσκολίας.

Δεν χρειάζεται να περπατήσετε όλη τη διαδρομή μόνο για να φτάσετε στον καταρράκτη. Με παιδιά, πολλές οικογένειες ξεκινούν από το κάτω άκρο, κοντά στο εστιατόριο Ψηλό Δεντρό στις Πλάτρες, πηγαίνουν μέχρι τον καταρράκτη και γυρίζουν από τον ίδιο δρόμο.

Είναι κανονικό δασικό μονοπάτι, με χώμα και πέτρες, σκαλοπάτια και ανώμαλα κομμάτια. Το καρότσι δεν θα το χαρεί. Τα παιδιά όμως που περπατούν άνετα σε φυσικά μονοπάτια το βγάζουν πέρα χωρίς πρόβλημα.

Ο καταρράκτης της Καληδόνιας έχει ύψος περίπου 12 μέτρα. Το καλοκαίρι έχει πολύ λιγότερο νερό απ' ό,τι τον χειμώνα και την άνοιξη, οπότε δεν αξίζει να έρθετε μόνο περιμένοντας έναν εντυπωσιακό τοίχο νερού. Η πραγματική απόλαυση είναι ο περίπατος μέσα στο πευκοδάσος, όταν μετά από δέκα λεπτά αρχίζει να σας φαίνεται λίγο απίστευτο ότι ξυπνήσατε στην Κύπρο, στα μέσα Αυγούστου.

Οι θέσεις στάθμευσης κοντά στο Ψηλό Δεντρό είναι λίγες, γι' αυτό τα Σαββατοκύριακα καλό είναι να φτάσετε νωρίς.

Μιλλομέρης

Αν θέλετε καταρράκτη χωρίς να βάλετε την οικογένεια σε κανονική πεζοπορία, ο Μιλλομέρης είναι πιο εύκολος. Με περίπου 15 μέτρα, είναι ψηλότερος από την Καληδόνια. Υπάρχει μονοπάτι από τις Πλάτρες, μπορείτε όμως και να πάτε με το αυτοκίνητο πολύ πιο κοντά και να κατεβείτε στον καταρράκτη από σκαλοπάτια.

Τα σκαλοπάτια μπορεί να είναι απότομα και υγρά, οπότε ούτε εδώ είναι μέρος για καρότσι. Η απόσταση όμως είναι μικρή, και έτσι ο Μιλλομέρης χωράει εύκολα σε μια μέρα όπου ο καταρράκτης είναι μία από τις στάσεις και όχι η κύρια αποστολή.

Υπάρχει κι ένα ακόμη χρήσιμο πλεονέκτημα. Αν στο τέλος του περιπάτου όλοι ενδιαφέρονται πολύ περισσότερο για φαγητό παρά για δεύτερο καταρράκτη, οι Πλάτρες είναι ακριβώς δίπλα.

Μονοπάτια που ταιριάζουν σε παιδιά

Μετά τους καταρράκτες, μπορείτε να ανεβείτε πιο ψηλά, προς την πλατεία του Τροόδους. Εδώ γύρω ξεκινούν αρκετά από τα πιο γνωστά μονοπάτια του Τροόδους, αν και η λέξη «μονοπάτι» μπορεί να σημαίνει πολύ διαφορετικά πράγματα για μια οικογένεια. Το ένα είναι μισή ώρα βόλτα. Το άλλο, δυο ώρες. Και κάποιο έχει 14 χιλιόμετρα και μπορεί να καταλήξει σε έκτακτο οικογενειακό συμβούλιο πριν καν επιστρέψετε στο αυτοκίνητο.

Λιβάδι

Το μονοπάτι Λιβάδι είναι κυκλικό, περίπου 1,5 χιλιόμετρο, και θέλει γύρω στη μισή ώρα. Περνά μέσα από πευκοδάσος σε σχετικά επίπεδο έδαφος, και ένα κομμάτι του είναι σχεδιασμένο ώστε να είναι κατάλληλο για τροχοκάθισμα.

Για οικογένειες είναι καλή επιλογή όταν θέλετε πραγματικά να περπατήσετε στο Τρόοδος, αλλά δεν έχετε καμία διάθεση να μάθετε αν το παιδί κρύβει κάπου μέσα του άλλα πέντε χιλιόμετρα. Βγαίνετε από το αυτοκίνητο, περνάτε μισή ώρα στο δάσος και μετά αποφασίζετε τι έχουν όλοι όρεξη να κάνουν.

Περσεφόνη

Το μονοπάτι της Περσεφόνης ξεκινά κοντά στην πλατεία του Τροόδους και οδηγεί στο σημείο θέας Μακριά Κονταρκά, πάνω από τις νότιες πλαγιές του Τροόδους. Είναι περίπου τρία χιλιόμετρα το πήγαινε, και επειδή η διαδρομή είναι γραμμική, συνολικά βγαίνουν περίπου έξι χιλιόμετρα.

Το μονοπάτι είναι σχετικά ήπιο, χωρίς μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Ταιριάζει σε οικογένεια που θέλει κάτι περισσότερο από μια σύντομη βόλτα στα πεύκα και δεν την πειράζει να περάσει δυο ώρες για να φτάσει σε ένα πραγματικό σημείο θέας και να γυρίσει.

Άρτεμις

Το μονοπάτι της Άρτεμης είναι πιο απαιτητική εξόρμηση. Η κυκλική διαδρομή είναι περίπου επτά χιλιόμετρα και κάνει τον γύρο της Χιονίστρας, κοντά στο ψηλότερο σημείο της Κύπρου. Υπολογίστε περίπου τρεις ώρες.

Η διαδρομή περνά σε υψόμετρο γύρω στα 1.850 μέτρα και σε κάποια σημεία ανοίγει μαγευτική θέα πολύ πέρα από το Τρόοδος. Περνά από περιοχές με παλιό δάσος μαύρης πεύκης και από απομεινάρια βενετικών οχυρώσεων του 16ου αιώνα.

Παρά το μήκος του, η Άρτεμις είναι επίσημα μονοπάτι πρώτης κατηγορίας. Τα επτά χιλιόμετρα όμως μένουν επτά χιλιόμετρα, οπότε το σημαντικό ερώτημα δεν είναι τόσο η ακριβής ηλικία του παιδιού όσο το αν η οικογένειά σας πραγματικά απολαμβάνει το περπάτημα.

Αταλάντη

Το μονοπάτι της Αταλάντης ξεκινά κοντά στην πλατεία του Τροόδους και έχει μήκος περίπου 14 χιλιόμετρα. Ολόκληρη η διαδρομή θέλει τέσσερις με πέντε ώρες.

Δεν το βάζουμε εδώ για να τρομάξουμε τις οικογένειες. Με έναν έφηβο που του αρέσει πραγματικά η πεζοπορία, μπορεί να γίνει υπέροχη μέρα. Η Αταλάντη όμως πρέπει να είναι το κύριο πρόγραμμα, όχι ο μικρός περίπατος που χωράτε ανάμεσα σε έναν καταρράκτη και το μεσημεριανό.

Αν θέλετε μερικές ώρες στο βουνό και να σας μείνει δύναμη και φως για άλλα σχέδια, το Λιβάδι, η Περσεφόνη ή η Άρτεμις αφήνουν πολύ περισσότερο χώρο στη μέρα σας.

Κι αν σήμερα δεν θέλει κανείς να περπατήσει;

Ένα από τα καλά του Τροόδους είναι ότι η πεζοπορία είναι εντελώς προαιρετική. Κάποιες φορές μια οικογένεια φτάνει στο βουνό, βγαίνει από το αυτοκίνητο και συνειδητοποιεί ομαδικά ότι το σχέδιο για πέντε χιλιόμετρα μόλις ακυρώθηκε. Υπάρχουν απολύτως αξιοπρεπείς εναλλακτικές.

Βοτανικός Κήπος Τροόδους

Ο Βοτανικός Κήπος Τροόδους «Α.Γ. Λεβέντης» βρίσκεται στον Πάνω Αμίαντο, στον χώρο του παλιού μεταλλείου αμιάντου. Η είσοδος είναι δωρεάν. Ο κήπος είναι αφιερωμένος στη χλωρίδα του Τροόδους, με ενδημικά είδη, ενημερωτικές πινακίδες, μικρές λιμνούλες, σημεία θέας και εύκολα μονοπατάκια. Για μια χαλαρή επίσκεψη αρκεί συνήθως περίπου μία ώρα.

Ένα από τα καλά του είναι ότι δεν χρειάζεται να έρθετε με κάποιον μεγάλο στόχο. Κάνετε μια βόλτα, κοιτάζετε τα φυτά και τη θέα και μετά συνεχίζετε. Ελέγξτε το τρέχον ωράριο πριν ξεκινήσετε, γιατί μπορεί να αλλάξει.

Κέντρο Επισκεπτών Γεωπάρκου Τροόδους

Σχεδόν δίπλα υπάρχει ένα ακόμη μέρος που εύκολα το υποτιμάτε από το όνομά του. Το Κέντρο Επισκεπτών του Γεωπάρκου Τροόδους στεγάζεται σε ένα παλιό σχολικό κτίριο, μέσα στο πρώην μεταλλείο αμιάντου στον Αμίαντο.

Μέσα, η έκθεση εξηγεί πώς δημιουργήθηκε το Τρόοδος και γιατί γεωλόγοι απ' όλο τον κόσμο ενδιαφέρονται για αυτά τα βουνά. Υπάρχουν ορυκτά και δείγματα πετρωμάτων, μακέτες, υλικό για τα παλιά μεταλλεία και εκθέματα για τη γεωλογία της Κύπρου.

Το καλύτερο κομμάτι της ιστορίας είναι ότι τα πετρώματα του Τροόδους βρίσκονταν κάποτε στον βυθό ενός αρχαίου ωκεανού. Οι κινήσεις του φλοιού της Γης τα έφεραν τελικά στην επιφάνεια, και έτσι σήμερα μπορείτε κυριολεκτικά να περπατήσετε πάνω σε κομμάτια αρχαίου ωκεάνιου βυθού.

Το κέντρο είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να το έχετε ως εναλλακτική για ώρα ανάγκης, αν χαλάσει ο καιρός ή αν μετά τον πρώτο περίπατο η οικογένεια ανακοινώσει ότι για σήμερα το περπάτημα τελείωσε. Πριν πάτε, δείτε το τρέχον ωράριο στην ιστοσελίδα του Γεωπάρκου Τροόδους.

Αντί για εστιατόριο, πικνίκ

Υπάρχει κι ένας άλλος τρόπος να περάσετε αρκετές ώρες στο Τρόοδος χωρίς να κάνετε καμία διαδρομή. Λέγεται μεσημεριανό.

Οι επίσημοι χώροι αναψυχής στα δάση έχουν τραπέζια, τουαλέτες και ειδικά σημεία για να μαγειρέψετε. Κάποιοι έχουν και παιδική χαρά. Εμείς πάντως θα παίρναμε μαζί μας άφθονο πόσιμο νερό, αντί να βασιστούμε στις βρύσες του χώρου.

Το Καμπί του Καλόγερου, ανάμεσα στον Πρόδρομο και την περιοχή της Μονής Τροοδίτισσας, έχει τραπέζια, τουαλέτες, ειδικούς χώρους για μαγείρεμα και παιδική χαρά. Τα Πλατάνια, κοντά στην Κακοπετριά, ανάμεσα σε πεύκα και πλατάνια, είναι άλλος ένας μεγάλος οργανωμένος χώρος αναψυχής και συνδυάζεται εύκολα με μια βόλτα στην παλιά Κακοπετριά.

Το πικνίκ με παιδιά έχει ένα τεράστιο πλεονέκτημα σε σχέση με την τέλεια οργανωμένη στάση σε εστιατόριο. Κανείς δεν περιμένει την παραγγελία, κανείς δεν χρειάζεται να πείσει ένα παιδί να κάτσει άλλα είκοσι λεπτά στη θέση του και, όταν φάνε όλοι, δεν υπάρχει καμία απολύτως ανάγκη να φύγετε αμέσως. Μπορείτε απλώς να μείνετε κάτω από τα δέντρα.

Οι κανόνες για τη φωτιά είναι πολύ πιο αυστηροί. Στις δασικές περιοχές επιτρέπεται να μαγειρέψετε με φωτιά μόνο στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους των επίσημων χώρων αναψυχής. Αν το Τμήμα Δασών βάλει πρόσθετους περιορισμούς λόγω κινδύνου πυρκαγιάς, ακολουθήστε τις ανακοινώσεις που ισχύουν.

Νερό, φαγητό και ό,τι άλλο χρειάζεστε αγοράστε τα πριν ανεβείτε. Στον χάρτη οι αποστάσεις στο βουνό φαίνονται μικρές, και μια ώρα στις στροφές για να πάρετε την κέτσαπ που ξεχάσατε είναι ένα απροσδόκητα αποτελεσματικό μάθημα οργάνωσης.

Ορεινά χωριά όπου δεν χρειάζεται να βιάζεστε

Μετά τα μονοπάτια, τους καταρράκτες και το πικνίκ, μπορείτε να σταματήσετε εντελώς να μετράτε χιλιόμετρα. Στο Τρόοδος υπάρχουν πολλά χωριά όπου η επόμενη ώρα μπορεί να είναι μόνο αυτό: παρκάρετε, χαζεύετε στα παλιά σοκάκια, πίνετε καφέ, αγοράζετε κάτι νόστιμο και κάποια στιγμή ανακαλύπτετε πού έχουν πάει όλοι οι υπόλοιποι.

Πλάτρες

Οι Πλάτρες είναι το χωριό που συνδυάζεται πιο εύκολα με την Καληδόνια και τον Μιλλομέρη. Έχουν εστιατόρια, καφετέριες, παγωτό και όλα όσα μπορεί ξαφνικά να γίνουν εξαιρετικά σημαντικά μετά από έναν περίπατο στο βουνό.

Το χωριό ζει με τον τουρισμό εδώ και πολύ καιρό. Ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα οι Πλάτρες είχαν γίνει δημοφιλές θέρετρο για όσους έφευγαν από τη ζέστη, πολύ πριν το κλιματιστικό λύσει το πρόβλημα πιο αποτελεσματικά. Τα παλιά ξενοδοχεία, οι βίλες ανάμεσα στα δέντρα και τα στριφογυριστά δρομάκια κρατούν ακόμη σε κάποια σημεία του χωριού κάτι από εκείνη την εποχή.

Εδώ είναι και το Ψηλό Δεντρό, το βολικό σημείο εκκίνησης για την κάτω πρόσβαση στον καταρράκτη της Καληδόνιας. Το εστιατόριο έχει ιχθυοτροφείο, και η ντόπια πέστροφα έχει γίνει σχεδόν τόσο κομμάτι μιας εκδρομής στις Πλάτρες όσο και οι καταρράκτες.

Κι αν τα παιδιά, με κάποιον τρόπο, έχουν ακόμη ενέργεια μετά από τόσο περπάτημα, στις Πλάτρες υπάρχει και το Sparti Rope Park, ένα μεγάλο πάρκο περιπέτειας μέσα στο δάσος, με εμπόδια διαφορετικών επιπέδων και zip line. Έτσι οι Πλάτρες μπορούν πολύ εύκολα να γίνουν ο προορισμός της μέρας και όχι απλώς το μέρος όπου σταματήσατε για φαγητό.

Κακοπετριά

Η Κακοπετριά αξίζει για εντελώς διαφορετικό λόγο. Στο παλιό χωριό, στενά δρομάκια περνούν ανάμεσα σε πέτρινα σπίτια με ξύλινα μπαλκόνια, ενώ δύο ποτάμια κυλούν εκεί κοντά και ενώνονται κάτω από το χωριό στον Κλάριο.

Είναι ωραίο μέρος για να περιπλανηθείτε χωρίς συγκεκριμένο σκοπό. Η παλιά γειτονιά είναι μικρή, οι αποστάσεις σύντομες, και τη βόλτα μπορείτε να την αφήσετε οποιαδήποτε στιγμή για χάρη του φαγητού, ένα χαρακτηριστικό των οικογενειακών εξορμήσεων που δεν εκτιμάται όσο του αξίζει.

Ο χώρος αναψυχής Πλατάνια είναι κοντά στην Κακοπετριά, οπότε οι δύο στάσεις χωρούν άνετα στην ίδια μέρα.

Όμοδος

Τα Όμοδος είναι βολικά αν έρχεστε από τη Λεμεσό ή ως στάση στον δρόμο της επιστροφής. Στο κέντρο υπάρχει μια μεγάλη πλακόστρωτη πλατεία με καφετέριες και ταβέρνες, γύρω της απλώνονται τα παλιά σοκάκια και δίπλα βρίσκεται η Μονή του Τιμίου Σταυρού.

Υπάρχουν πολλά μικρά μαγαζιά με ντόπια γλυκά, κρασί και άλλα προϊόντα, και έτσι ένας γρήγορος καφές συνήθως καταλήγει με αρκετές σακούλες στο πορτμπαγκάζ. Σε μια οικογενειακή εκδρομή στην Κύπρο, αυτό δεν είναι τόσο απρόοπτο όσο πάγια τακτική.

Λόφου

Η Λόφου έχει πάλι άλλον χαρακτήρα. Πέτρινα σπίτια, στενά δρομάκια, παλιές πόρτες και καλοδιατηρημένη παραδοσιακή αρχιτεκτονική την κάνουν ένα από εκείνα τα χωριά όπου όλη η ουσία είναι να περπατάτε και να κοιτάζετε τα κτίρια.

Αξιοθέατα με τη συνηθισμένη έννοια δεν υπάρχουν πολλά. Ελάτε για το ίδιο το χωριό, για μια βόλτα και για φαγητό, ειδικά αν όλοι θα εκτιμούσαν ένα διάλειμμα από καταρράκτες, μονοπάτια και το υπόλοιπο πρόγραμμα.

Αν έρχεστε από την Πάφο

Οι οικογένειες της Πάφου έχουν κι άλλη επιλογή. Αντί για το κεντρικό Τρόοδος, μπορείτε να στήσετε μια ολόκληρη μέρα στα δυτικά βουνά και στο Δάσος Πάφου.

Μία από τις κύριες στάσεις είναι η Μονή Κύκκου, από τα πιο γνωστά μοναστήρια της Κύπρου, ψηλά στο βουνό. Οι επισκέπτες μπορούν να μπουν στο μοναστήρι, να περπατήσουν στις εσωτερικές στοές με τα ψηφιδωτά και να επισκεφθούν το μουσείο, που έχει σημαντική συλλογή από εικόνες, χειρόγραφα και εκκλησιαστικά αντικείμενα.

Μετά τον Κύκκο, το τοπίο δείχνει μια πολύ διαφορετική Κύπρο. Ο δρόμος περνά μέσα από το απέραντο Δάσος Πάφου, τα χωριά αραιώνουν και το βουνό και το δάσος παίρνουν τον πρώτο λόγο.

Σε αυτό το κομμάτι της Κύπρου βρίσκεται η Κοιλάδα των Κέδρων, όπου φυτρώνει ο κυπριακός κέδρος, Cedrus brevifolia. Στη φύση το είδος υπάρχει μόνο στην Κύπρο, και ένας μεγάλος πληθυσμός του επιβιώνει στο Δάσος Πάφου. Πιο πέρα είναι ο Σταυρός της Ψώκας, ένας δασικός σταθμός βαθιά μέσα στο δάσος, όπου μπορείτε να δείτε κυπριακά αγρινά και απ' όπου μονοπάτια και δασικοί δρόμοι συνεχίζουν μέσα σε ένα από τα πιο αραιοκατοικημένα μέρη της χώρας.

Κρατήστε το για ξεχωριστή μέρα. Οι αποστάσεις ξεγελούν. Στον χάρτη όλα φαίνονται κοντά, οι ορεινοί δρόμοι όμως κάνουν μερικές δεκάδες χιλιόμετρα ένα απροσδόκητα μακρύ ταξίδι. Η αποζημίωση είναι ότι ο ίδιος ο δρόμος γίνεται μέρος της εκδρομής, ειδικά όταν για χιλιόμετρα ολόκληρα γύρω σας δεν υπάρχει τίποτα άλλο εκτός από βουνό και δάσος.

Τι θα φάτε στο Τρόοδος

Μετά από αρκετές ώρες στο βουνό, το θέμα του ντόπιου φαγητού συνήθως λύνεται μόνο του. Η πέστροφα είναι μία από τις κλασικές επιλογές του Τροόδους. Το Ψηλό Δεντρό στις Πλάτρες έχει δικό του ιχθυοτροφείο, και η φρέσκια πέστροφα έχει κεντρική θέση στο μενού. Όσο οι μεγάλοι περιμένουν το φαγητό, τα παιδιά μπορούν να χαζεύουν τα ψάρια στις δεξαμενές.

Αλλού, οι ταβέρνες των χωριών έχουν το γνωστό κυπριακό ρεπερτόριο: ψητά, κλέφτικο, σούβλα, σαλάτες, σπιτικά φαγητά και μεζέ. Το ωράριο όμως μπορεί να είναι πιο χαλαρό απ' ό,τι στην παραλία. Ειδικά στα μικρότερα χωριά, ένα εστιατόριο μπορεί να είναι κλειστό κάποια συγκεκριμένη μέρα της εβδομάδας ή να σταματήσει να σερβίρει νωρίτερα απ' ό,τι περιμένετε. Αν κάνετε τον δρόμο για ένα συγκεκριμένο μέρος, ελέγξτε πρώτα.

Ένα σνακ στο αυτοκίνητο είναι πάντως καλή ιδέα. Ακόμη και το ωραιότερο ορεινό εστιατόριο χάνει λίγη από τη γοητεία του όταν απέχει άλλα σαράντα λεπτά στροφές και από το πίσω κάθισμα έχει ήδη κατατεθεί το πρώτο επίσημο παράπονο.

Τρεις τρόποι να στήσετε τη μέρα

Με μικρότερα παιδιά, μπορείτε να κάνετε μια μέρα σχεδόν χωρίς μεγάλο περπάτημα. Ξεκινήστε από τον βοτανικό κήπο στον Πάνω Αμίαντο, κάντε πικνίκ και κλείστε με μια βόλτα στις Πλάτρες. Αν έχουν όλοι ακόμη ενέργεια, προσθέστε το σύντομο μονοπάτι Λιβάδι.

Για πιο δραστήρια μέρα, πηγαίνετε το πρωί στον Μιλλομέρη, φάτε στις Πλάτρες και μετά συνεχίστε στην πλατεία του Τροόδους για το Λιβάδι ή την Περσεφόνη. Η Περσεφόνη είναι περίπου έξι χιλιόμετρα με την επιστροφή, οπότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να κάνετε και τα δύο μονοπάτια, εκτός αν τα παιδιά σας ζήτησαν ρητά επιπλέον χιλιόμετρα, πράγμα ασυνήθιστο αλλά αξιοθαύμαστο.

Για οικογένεια που αγαπά το περπάτημα, η Άρτεμις μπορεί να είναι η κύρια διαδρομή: επτά χιλιόμετρα γύρω από τη Χιονίστρα, μετά αργό μεσημεριανό ή πικνίκ και μια στάση σε χωριό στον δρόμο της επιστροφής. Την Αταλάντη καλύτερα να τη σχεδιάσετε από την αρχή ως το κύριο πρόγραμμα της μέρας.

Από την Πάφο, μπορείτε να αφήσετε εντελώς έξω το κεντρικό Τρόοδος. Κύκκος, Δάσος Πάφου, Κοιλάδα των Κέδρων και Σταυρός της Ψώκας κάνουν μια εντελώς διαφορετική διαδρομή, όπου μεγάλο μέρος της εμπειρίας είναι ο ίδιος ο δρόμος.

Αυτά δεν είναι προγράμματα για να τα τηρήσετε κατά γράμμα. Δείτε τα σαν κομμάτια που συνδυάζονται. Στο Τρόοδος μπορείτε να σβήσετε το μισό πρόγραμμα και να περάσετε και πάλι υπέροχα.

Τι να πάρετε μαζί σας

Το καλοκαίρι παίρνουμε άφθονο νερό, κλειστά παπούτσια για τα μονοπάτια, καπέλα, αντηλιακό, σνακ, ένα πουλόβερ ή ελαφρύ αντιανεμικό, powerbank και χάρτη κατεβασμένο από πριν για χρήση χωρίς σύνδεση.

Αν σχεδιάζετε πικνίκ, αγοράστε ό,τι χρειάζεστε πριν ανεβείτε στο βουνό. Αν στο πρόγραμμα έχει καταρράκτη, χρήσιμα είναι εφεδρικά παπούτσια ή τουλάχιστον εφεδρικές κάλτσες. Η ικανότητα ενός παιδιού να βρίσκει τη μοναδική λακκούβα σε ακτίνα ενός χιλιομέτρου ξεπερνά συνήθως την ικανότητα ενός ενήλικα να την προσέξει.

Και μην προσπαθήσετε να χωρέσετε όλο το Τρόοδος σε μία μέρα. Είναι πολύ εύκολο να κοιτάξετε τον χάρτη, να δείτε ότι δύο μέρη απέχουν μόνο είκοσι χιλιόμετρα και να προσθέσετε άλλη μία στάση. Μετά έρχονται οι ορεινοί δρόμοι, ο καφές, ένα χωριό εκτός προγράμματος, άλλη μια ωραία θέα και η ξαφνική διαπίστωση ότι έχει ήδη βραδιάσει.

Αυτό είναι κομμάτι της χαράς του Τροόδους. Δεν χρειάζεστε μεγάλη πεζοπορία και δεν χρειάζεται να τα δείτε όλα. Περπατήστε ενάμισι χιλιόμετρο ανάμεσα στα πεύκα, δείτε έναν καταρράκτη, φάτε πέστροφα, κάντε πικνίκ και γυρίστε σπίτι. Ελάτε ξανά την επόμενη εβδομάδα και περάστε μια εντελώς διαφορετική μέρα.

Η Κύπρος είναι μικρή. Το Τρόοδος δεν πάει πουθενά.