Πού θα δείτε θαλάσσιες χελώνες στην Κύπρο και πώς να το κάνετε σωστά

Κάθε καλοκαίρι στις παραλίες της Κύπρου συμβαίνει κάτι που σε κάποιες χώρες θα απαιτούσε ειδική εκδρομή και κράτηση πολύ νωρίτερα. Οι θαλάσσιες χελώνες βγαίνουν τη νύχτα στην ακτή για να γεννήσουν τα αυγά τους και γυρίζουν στο νερό. Μερικές εβδομάδες αργότερα, μικροσκοπικά χελωνάκια βγαίνουν από την άμμο και κατευθύνονται προς τη θάλασσα. Στην Κύπρο όλα αυτά γίνονται εκπληκτικά κοντά σε συνηθισμένες παραλίες, ξενοδοχεία και πόλεις.

Το να το δεις όμως να συμβαίνει είναι πολύ πιο δύσκολο απ' όσο αφήνουν να εννοηθεί οι τουριστικές φωτογραφίες. Οι περισσότερες σημαντικές παραλίες ωοτοκίας προστατεύονται, η πρόσβαση τη νύχτα είναι περιορισμένη και δεν υπάρχουν οργανωμένες ξεναγήσεις που να πηγαίνουν τους επισκέπτες σε χελώνες που γεννούν ή σε φωλιές που εκκολάπτονται. Αυτό που μπορούν να κάνουν οι οικογένειες είναι να πάνε τη μέρα, να δουν προστατευμένες φωλιές και ίχνη στην άμμο και, σε κάποια σημεία, να έχουν την τύχη να συναντήσουν μια χελώνα κάνοντας σνόρκελ.

Πού να ψάξετε λοιπόν, πότε αρχίζει η περίοδος των χελωνών και πώς να το κάνετε εκδρομή με τα παιδιά χωρίς να ενοχλήσετε τα ζώα, που είναι, στο κάτω κάτω, ο λόγος της εκδρομής;

Ποιες χελώνες ζουν γύρω από την Κύπρο;

Στην Κύπρο φωλιάζουν δύο είδη θαλάσσιας χελώνας: η καρέτα (Caretta caretta) και η πράσινη χελώνα (Chelonia mydas). Και τα δύο προστατεύονται, και οι περιοχές αναπαραγωγής τους καλύπτονται από την κυπριακή και την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία της φύσης.

Η καρέτα είναι η χελώνα που φωλιάζει πιο συχνά στην Κύπρο. Έχει κοκκινοκαφέ καβούκι και μεγάλο, δυνατό κεφάλι με ισχυρά σαγόνια, χρήσιμα για μια διατροφή που περιλαμβάνει καβούρια, μαλάκια και άλλα ζώα με σκληρό κέλυφος. Οι πράσινες χελώνες είναι μεγαλύτερες: οι ενήλικες μπορεί να έχουν καβούκι πάνω από ένα μέτρο. Τρέφονται κυρίως με θαλάσσια βλάστηση, γι' αυτό όσοι κολυμπούν ή κάνουν σνόρκελ τις συναντούν μερικές φορές κοντά σε ρηχά λιβάδια με θαλάσσια φύκια.

Μια φωλιά έχει συνήθως γύρω στα εκατό αυγά, αν και ο αριθμός διαφέρει ανάλογα με το είδος και τη χελώνα. Μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των χελωνακιών επιβιώνει μέχρι την ενηλικίωση, και χρόνια αργότερα τα θηλυκά γυρίζουν να γεννήσουν στην ίδια ευρύτερη περιοχή όπου εκκολάφθηκαν και τα ίδια.

Έτσι μια συνηθισμένη καλοκαιρινή παραλία αποκτά μια κάπως διαφορετική διάσταση. Το μέρος όπου έφτασε η οικογένειά σας με πετσέτες, μπουκάλια νερό και τρεις καβγάδες για το ποιος κουβαλά την τσάντα μπορεί να είναι και κομμάτι ενός κύκλου αναπαραγωγής που οι χελώνες επαναλαμβάνουν εδώ και γενιές. Γι' αυτό σε ένα κατά τα άλλα εντελώς συνηθισμένο κομμάτι άμμου μπορεί ξαφνικά να εμφανιστούν φράχτες, προστατευτικά κλουβιά και πινακίδες που ζητούν από τον κόσμο να μένει μακριά από μια φωλιά.

Πότε είναι η περίοδος των χελωνών;

Οι πρώτες φωλιές στην Κύπρο εμφανίζονται τον Μάιο. Το 2025 το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών ανέφερε τις πρώτες φωλιές στις 16 Μαΐου σε παραλίες γύρω από την Πόλη Χρυσοχούς, και η ωοτοκία συνεχίστηκε μετά όλο το καλοκαίρι.

Τα θηλυκά βγαίνουν στην ακτή τη νύχτα, διαλέγουν ένα σημείο πάνω από τη γραμμή του νερού, σκάβουν φωλιά στην άμμο, γεννούν τα αυγά, τα σκεπάζουν και γυρίζουν στη θάλασσα. Όλο αυτό γίνεται χωρίς ανθρώπινη βοήθεια, και ακριβώς έτσι θέλουν να μείνει οι ομάδες που προστατεύουν τις χελώνες.

Μερικές εβδομάδες αργότερα έρχεται το επόμενο στάδιο. Τα χελωνάκια βγαίνουν κυρίως τη νύχτα και βρίσκουν μόνα τους τον δρόμο προς το νερό. Το φως από φακούς, κινητά, αυτοκίνητα και κοντινά κτίρια μπορεί να τα στείλει σε λάθος κατεύθυνση, οπότε το σκοτάδι σε μια παραλία ωοτοκίας δεν είναι απλώς κομμάτι της ρομαντικής ατμόσφαιρας. Από αυτό εξαρτάται η επιβίωση των χελωνακιών.

Η περίοδος των χελωνών λοιπόν απλώνεται από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο. Οι νέες φωλιές εμφανίζονται στις αρχές του καλοκαιριού, ενώ η εκκόλαψη γίνεται πιο συχνή αργότερα μέσα στο καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Δεν είναι καλή ιδέα να πάτε σε προστατευμένες παραλίες τη νύχτα, με την ελπίδα να δείτε ένα θηλυκό ή μια ομάδα χελωνακιών. Η πρόσβαση τη νύχτα στις κύριες παραλίες ωοτοκίας περιορίζεται ακριβώς για να κάνουν οι χελώνες τη σοβαρή τους δουλειά χωρίς κοινό.

Λάρα και Τοξεύτρα: οι πιο γνωστές παραλίες χελωνών της Κύπρου

Η πιο γνωστή περιοχή ωοτοκίας βρίσκεται γύρω από τη χερσόνησο του Ακάμα. Η προστατευόμενη περιοχή Λάρας και Τοξεύτρας υπάρχει από το 1989 και ανήκει στο ευρωπαϊκό δίκτυο Natura 2000. Περιλαμβάνει σημαντικούς βιότοπους ωοτοκίας και για την καρέτα και για την πράσινη χελώνα.

Το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών παρακολουθεί την ωοτοκία, σημαδεύει τις φωλιές που εντοπίζει και βάζει προστατευτικά κλουβιά πάνω από κάποιες. Τα κλουβιά είναι κυρίως εκεί για να προστατεύουν τα αυγά και τα χελωνάκια από τις αλεπούδες. Οι μικρές μεταλλικές κατασκευές στις φωτογραφίες της Λάρας λοιπόν δεν είναι αξιοθέατο που τοποθέτησε κάποιος ευγενικά για ωραιότερες φωτογραφίες διακοπών. Είναι κομμάτι ενός προγράμματος προστασίας των χελωνών.

Για να φτάσετε εκεί χρειάζεται λίγο περισσότερη προσπάθεια απ' ό,τι για μια συνηθισμένη παραλία. Μετά την περιοχή του Αγίου Γεωργίου, ο γνωστός ασφαλτοστρωμένος δρόμος γίνεται χωματόδρομος. Οι συνθήκες στον Ακάμα αλλάζουν, και πολλές εταιρείες ενοικίασης δεν επιτρέπουν στα συνηθισμένα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα να μπαίνουν σε χωματόδρομους, γι' αυτό ελέγξτε τους όρους ενοικίασης πριν ξεκινήσετε. Στην περιοχή μπορείτε να φτάσετε και από τη μεριά του Λατσιού, ενώ οι βόλτες με σκάφος είναι ένας ακόμη τρόπος να δείτε την ακτή του Ακάμα.

Από τις αρχές Ιουνίου μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου ισχύουν ιδιαίτερα αυστηροί κανόνες στις προστατευμένες παραλίες ωοτοκίας. Απαγορεύονται οι ομπρέλες, οι ξαπλώστρες, οι σκηνές και άλλες προσωρινές κατασκευές, και δεν επιτρέπεται να μένει κανείς στην παραλία από μία ώρα πριν από τη δύση μέχρι μία ώρα μετά την ανατολή του ηλίου. Τα οχήματα στην άμμο, οι φωτιές, τα σκουπίδια και ό,τι καταστρέφει τον βιότοπο της άγριας ζωής απαγορεύονται όλο τον χρόνο.

Μια οικογενειακή εκδρομή στη Λάρα μοιάζει λοιπόν αρκετά διαφορετική από τη συνάντηση με χελώνες που φαντάζονται κάποιοι επισκέπτες. Τη μέρα μάλλον δεν θα δείτε ενήλικη χελώνα, και είναι εξαιρετικά απίθανο να πετύχετε χελωνάκια να βγαίνουν από την άμμο. Αυτό που μπορείτε να δείτε είναι η παραλία, οι προστατευμένες φωλιές και ο τρόπος που λειτουργεί ένα από τα πιο σημαντικά προγράμματα προστασίας θαλάσσιων χελωνών στην Κύπρο.

Και είναι μία από εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις όπου, αν φτάσετε σε μια παραλία χελωνών και δεν δείτε καμία χελώνα, αυτό είναι σημάδι ότι τα πράγματα πάνε μάλλον καλά.

Πόλη, Γιαλιά και κόλπος της Χρυσοχούς

Μια ακόμη σημαντική περιοχή ωοτοκίας βρίσκεται κοντά στην Πόλη Χρυσοχούς. Οι παραλίες ωοτοκίας απλώνονται κατά μήκος του κόλπου της Χρυσοχούς, μαζί με περιοχές γύρω από την Αργάκα, τη Λίμνη και τη Γιαλιά. Εδώ φωλιάζουν και η καρέτα και η πράσινη χελώνα, και τμήματα της ακτής ανήκουν επίσης σε προστατευόμενες περιοχές Natura 2000.

Για μια εκδρομή με παιδιά, αυτή η περιοχή είναι πολύ πιο εύκολη από τη Λάρα. Δεν χρειάζεται μεγάλη διαδρομή σε χωματόδρομους του Ακάμα, η Πόλη και άλλα χωριά είναι κοντά, και υπάρχουν συνηθισμένες παραλίες όπου φτάνετε εύκολα με το αυτοκίνητο. Το καλοκαίρι μπορεί και πάλι να δείτε σημαδεμένες και προστατευμένες φωλιές, και το πρωί μένουν μερικές φορές στην άμμο φαρδιά ίχνη από ένα θηλυκό που βγήκε στην ακτή τη νύχτα.

Μόνο να θυμάστε ότι μια περιφραγμένη φωλιά δεν είναι πρόσκληση να πάτε να την εξετάσετε από δέκα εκατοστά απόσταση. Τα σημάδια και οι προστατευτικές κατασκευές δείχνουν το κομμάτι της παραλίας που πρέπει να αποφύγετε. Για ένα παιδί, το να τα δει αρκεί για να καταλάβει ότι οι χελώνες στην Κύπρο δεν βρίσκονται κάπου μέσα σε ένα ντοκιμαντέρ του BBC, σε ένα μακρινό καταφύγιο. Φωλιάζουν στην ίδια ακτή όπου έρχονται οι οικογένειες για μπάνιο.

Φωλιές εμφανίζονται επίσης πολύ πέρα από τις δύο κύριες προστατευόμενες περιοχές. Έχουν καταγραφεί στο Lady's Mile κοντά στο Ακρωτήρι και σε άλλα σημεία της κυπριακής ακτής. Μια χελώνα διαλέγει πού θα φωλιάσει για δικούς της λόγους και δεν είναι υποχρεωμένη να συμβουλευτεί πρώτα τον χάρτη του Natura 2000. Έτσι, κάποιο καλοκαίρι, μια προστατευμένη φωλιά μπορεί να εμφανιστεί σε μια παραλία που η οικογένειά σας ξέρει εδώ και χρόνια.

Γιατί δεν υπάρχουν νυχτερινές ξεναγήσεις στις χελώνες;

Η ερώτηση είναι κατανοητή. Αν οι χελώνες βγαίνουν να γεννήσουν τη νύχτα, γιατί να μην οργανωθεί μια μικρή ξενάγηση, να μπουν όλοι αθόρυβα στην παραλία και να παρακολουθήσουν;

Γιατί οι άνθρωποι, το φως και η κίνηση μπορεί να κάνουν ένα θηλυκό να εγκαταλείψει την προσπάθεια και να γυρίσει στη θάλασσα. Γι' αυτό η πρόσβαση τη νύχτα στις κύριες παραλίες ωοτοκίας είναι περιορισμένη και την παρακολούθηση την αφήνουν σε ειδικούς που δουλεύουν για την προστασία των χελωνών.

Το ίδιο ισχύει και για την εκκόλαψη. Τα χελωνάκια προσανατολίζονται εν μέρει από το φως πάνω από τον ορίζοντα της θάλασσας, οπότε το τεχνητό φως μπορεί να τα στείλει εντελώς λάθος. Ένας φακός, το φλας μιας φωτογραφικής μηχανής ή μια φωτεινή οθόνη κινητού μπορεί να φαίνονται αθώα σε έναν άνθρωπο, για ένα ζώο όμως που βγήκε από την άμμο πριν από περίπου τριάντα δευτερόλεπτα και έχει ήδη μια αρκετά απαιτητική βραδιά είναι σοβαρό πρόβλημα.

Εγγυημένη παράσταση με χελώνες λοιπόν δεν υπάρχει. Μπορείτε να πάτε στη Λάρα ή στην περιοχή της Πόλης, να δείτε φωλιές και ίχνη και να μάθετε πώς γίνεται η προστασία τους, αλλά το να δείτε το ίδιο το ζώο μένει θέμα τύχης. Ευτυχώς υπάρχει κι ένα άλλο, πολύ πιο φυσικό μέρος για να ψάξετε χελώνες: όχι εκεί όπου αναπαράγονται, αλλά εκεί όπου περνούν μια συνηθισμένη μέρα.

Χελώνες στο νερό: πού να πάτε για σνόρκελ

Ένα από τα πιο γνωστά σημεία βρίσκεται στην άλλη άκρη της Κύπρου. Ο Πράσινος Κόλπος κοντά στον Πρωταρά είναι ένας προφυλαγμένος κόλπος με εύκολη πρόσβαση στο νερό και λιβάδια με θαλάσσια φύκια. Εδώ έρχονται πράσινες χελώνες για να τραφούν, οπότε οι δύτες και όσοι κάνουν σνόρκελ τις συναντούν τακτικά.

Εγγύηση φυσικά δεν υπάρχει. Η χελώνα δεν μένει δίπλα σε μια συγκεκριμένη σημαδούρα ούτε πιάνει δουλειά με την έναρξη της τουριστικής μέρας. Ο Πράσινος Κόλπος όμως είναι πραγματικά ένα από τα μέρη στην Κύπρο όπου οι πιθανότητες να δείτε χελώνα στο φυσικό της περιβάλλον είναι σχετικά καλές.

Ένα ακόμη γνωστό σημείο είναι ο κοντινός κόλπος του Κόννου, ανάμεσα στον Πρωταρά και την Αγία Νάπα. Χελώνες συναντά κανείς επίσης γύρω από το Κάβο Γκρέκο, στον Ακάμα και στο Λατσί και σε άλλες περιοχές με κατάλληλο βιότοπο για τροφή. Μερικές φορές φαίνονται κατευθείαν από ένα σκάφος ή κοντά στην ακτή.

Το πρωί είναι συχνά η πιο εύκολη ώρα για σνόρκελ. Η θάλασσα είναι συνήθως πιο ήρεμη, η ορατότητα μπορεί να είναι καλύτερη και τα σκάφη συνήθως λιγότερα. Αν ένα παιδί κάνει σνόρκελ με σιγουριά, η εξερεύνηση στα θαλάσσια λιβάδια μπορεί να είναι από μόνη της περιπέτεια, ακόμη κι αν αυτή τη φορά δεν εμφανιστεί κανείς με καβούκι.

Αν εμφανιστεί χελώνα, σταματήστε και αφήστε το ζώο να αποφασίσει πόσο κοντά θέλει να έρθει. Μην την κυνηγήσετε για φωτογραφία, μην την αγγίξετε, μην την ταΐσετε και μην προσπαθήσετε να κολυμπήσετε δίπλα της. Και το πιο σημαντικό: μη βρεθείτε ανάμεσα στη χελώνα και την επιφάνεια, γιατί οι θαλάσσιες χελώνες πρέπει να ανεβαίνουν τακτικά για να αναπνεύσουν.

Εδώ ισχύει ένας αρκετά ευχάριστος κανόνας: όσο λιγότερο προσπαθείτε να πείσετε τη χελώνα να ποζάρει σωστά για την οικογενειακή φωτογραφία, τόσο καλύτερη γίνεται συνήθως η συνάντηση.

Πώς παρακολουθείτε χελώνες χωρίς να τις ενοχλείτε

Οι περισσότεροι κανόνες καταλήγουν σε μία απλή ιδέα. Αν μια χελώνα πρέπει να αλλάξει συμπεριφορά εξαιτίας σας, είστε πολύ κοντά ή κάνετε κάτι λάθος. Αυτό ισχύει για τις ενήλικες χελώνες στο νερό, για τα θηλυκά που γεννούν στην παραλία και για τα χελωνάκια που μόλις εκκολάφθηκαν και πάνε προς τη θάλασσα.

Στις παραλίες ωοτοκίας το σκοτάδι και η καθαρή άμμος είναι ιδιαίτερα σημαντικά. Οι φακοί, τα φλας, οι οθόνες κινητών και τα φώτα των αυτοκινήτων μπορεί να αποπροσανατολίσουν τα χελωνάκια. Βαθιές τρύπες που έμειναν αφού έσκαβαν τα παιδιά μπορεί να γίνουν εμπόδια, όπως και οι ξαπλώστρες, οι ομπρέλες και ό,τι άλλο μένει στην άμμο.

Μη μετακινείτε και μην ανοίγετε τα προστατευτικά κλουβιά, τις πινακίδες ή τα σημάδια γύρω από τις φωλιές, ακόμη κι αν κάποιος στην οικογένεια κοίταξε την κατασκευή για εννιά δευτερόλεπτα και έχει πλέον ισχυρή άποψη για το πώς θα έπρεπε να είχε στηθεί. Τα αυτοκίνητα και οι γουρούνες δεν έχουν θέση στην άμμο, και όλα τα σκουπίδια πρέπει να φύγουν από την παραλία μαζί σας.

Οι κανόνες στο νερό είναι παρόμοιοι. Μην αγγίζετε, μην ταΐζετε και μην κυνηγάτε μια χελώνα που θέλει να φύγει. Σταματήστε και παρακολουθήστε. Αν ανεβαίνει προς την επιφάνεια, αφήστε της ελεύθερο δρόμο, γιατί χρειάζεται να αναπνεύσει.

Με παιδιά

Το πιο σημαντικό είναι να μην υποσχεθείτε: «Σήμερα σίγουρα θα δούμε χελώνα». Είναι άγριο ζώο, όχι ένα σημείο του προγράμματος που αρχίζει στις 10:30.

Αν ο στόχος είναι να δείτε ζωντανή χελώνα, μια πρωινή εκδρομή για σνόρκελ στον Πράσινο Κόλπο ή στον κόλπο του Κόννου είναι μια επιλογή για παιδιά που νιώθουν ήδη σίγουρα στο νερό και φορούν άνετα μάσκα. Αν δεν εμφανιστεί χελώνα, μένουν η θάλασσα, τα ψάρια και η εξερεύνηση κάτω από το νερό.

Μια εντελώς διαφορετική επιλογή είναι η ακτή κοντά στην Πόλη. Το πρωί μπορεί να βρείτε τα ίχνη ενός θηλυκού που βγήκε τη νύχτα στην ακτή για να γεννήσει. Τα ίχνη ξεχωρίζουν: ένα φαρδύ αυλάκι ανεβαίνει από το νερό στην παραλία και μετά γυρίζει προς τη θάλασσα. Το να ψάχνετε ίχνη με ένα παιδί μπορεί να είναι εξίσου ενδιαφέρον με το να ψάχνετε χελώνα κάτω από το νερό. Μόνο μην περπατάτε πάνω στα ίδια τα ίχνη και μην προσπαθήσετε να βρείτε τη φωλιά.

Η Λάρα μπορεί να γίνει από μόνη της μια μικρή περιπέτεια. Η διαδρομή μέσα από τον Ακάμα, η άγρια ακτή και οι προστατευμένες φωλιές χελωνών είναι κάτι πολύ διαφορετικό από μια συνηθισμένη μέρα στην παραλία στην Κύπρο. Η Λάρα βρίσκεται μέσα στο Εθνικό Δασικό Πάρκο Ακάμα, ενώ η ακτή Λάρας και Τοξεύτρας έχει πρόσθετη προστασία λόγω των φωλιών των χελωνών. Δεν υπάρχουν σειρές από ξαπλώστρες και ομπρέλες, καφετέριες ή θαλάσσια σπορ. Ακριβώς έτσι πρέπει να είναι το μέρος.

Δεν χρειάζεστε κάποιον ειδικό εξοπλισμό για την επίσκεψη. Νερό, καπέλο και κατάλληλα παπούτσια αρκούν. Ο κανόνας για τα παιδιά μπορεί να είναι ακόμη πιο απλός: κοιτάμε όσο θέλουμε, αλλά δεν αγγίζουμε τίποτα.

Μπορούν να βοηθήσουν οι οικογένειες;

Στην Κύπρο υπάρχει πρόγραμμα με το όνομα Cyprus Chelona, που το υλοποιεί η Terra Cypria μαζί με το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών. Εθελοντές βοηθούν στην παρακολούθηση των παραλιών ωοτοκίας στον Ακάμα, στον κόλπο της Χρυσοχούς και στην περιοχή του Lady's Mile, συλλέγουν στοιχεία και παρακολουθούν τις φωλιές.

Είναι κανονική δουλειά πεδίου και όχι ευκαιρία να περάσετε μερικές ρομαντικές νύχτες παρέα με χελώνες. Η παρακολούθηση σημαίνει πρωινό ξύπνημα, μεγάλες διαδρομές στις παραλίες, ζέστη και προσεκτική καταγραφή στοιχείων. Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε όσους είναι έτοιμοι να κάνουν αυτή τη δουλειά, και η επιλογή εθελοντών και οι όροι μπορεί να αλλάζουν από σεζόν σε σεζόν, γι' αυτό τις τρέχουσες πληροφορίες καλύτερα να τις ζητήσετε απευθείας από την Terra Cypria.

Δεν χρειάζεται να γίνετε εθελοντές για να βοηθήσετε. Τα χρήσιμα πράγματα είναι πολύ λιγότερο λαμπερά: παίρνετε μαζί σας τα σκουπίδια, κλείνετε τις τρύπες αφού παίξετε στην άμμο, δεν φωτίζετε τις παραλίες ωοτοκίας τη νύχτα και αφήνετε ήσυχες τις χελώνες στο νερό. Από τη μεριά της χελώνας, το αποτέλεσμα είναι εξίσου καλό.

Κι αν πραγματικά συναντήσετε μία;

Αν δείτε απροσδόκητα ένα θηλυκό στην παραλία τη νύχτα, απομακρυνθείτε, σβήστε κάθε φως και μην πλησιάσετε για φωτογραφία. Μια χελώνα που ενοχλήθηκε μπορεί να εγκαταλείψει την προσπάθεια ωοτοκίας και να γυρίσει στη θάλασσα.

Αν βγαίνουν χελωνάκια από την άμμο, μην τα σηκώσετε για να τα πάτε στο νερό. Σβήστε τα τεχνητά φώτα, απομακρύνετε τα εμπόδια και αφήστε τα να φτάσουν μόνα τους στη θάλασσα. Αν κάτι φαίνεται να μην πηγαίνει καλά ή τα ζώα κινδυνεύουν φανερά, επικοινωνήστε με το Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών.

Το ίδιο ισχύει για μια χελώνα τραυματισμένη, μπλεγμένη σε δίχτυα ή εκβρασμένη στην ακτή. Μην προσπαθήσετε να σύρετε ένα μεγάλο ζώο πίσω στη θάλασσα ή να το μεταφέρετε μόνοι σας. Σημειώστε την ακριβή τοποθεσία και επικοινωνήστε με τους ειδικούς του Τμήματος Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών.

Αν ανακαλύψετε κάτι που μοιάζει με νέα φωλιά ή φρέσκα ίχνη σε σημείο χωρίς σήμανση, μη σκάψετε την άμμο και μη φτιάξετε δικό σας προστατευτικό φράχτη. Καλύτερα επίσης να μη δημοσιεύσετε τις ακριβείς συντεταγμένες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δώστε την τοποθεσία στους ειδικούς, για να ελέγξουν το σημείο και να αποφασίσουν αν η φωλιά χρειάζεται προστασία.

Οι χελώνες μένουν άγρια ζώα

Η δυνατότητα να συναντήσεις μια θαλάσσια χελώνα λίγα μέτρα από μια συνηθισμένη κυπριακή παραλία αρχίζει γρήγορα να φαίνεται σχεδόν φυσιολογική. Ίσως αυτό είναι από τα ωραιότερα πράγματα στη ζωή εδώ. Κάποιες φορές, για να δεις ένα σπάνιο άγριο ζώο δεν χρειάζεται τίποτα πιο περίπλοκο από το να φορέσεις μάσκα το πρωί και να κολυμπήσεις λίγο από την ακτή.

Μπορεί όμως να μη δείτε τίποτα. Στη Λάρα μπορεί να υπάρχουν μόνο προστατευτικά κλουβιά πάνω από φωλιές. Κοντά στην Πόλη, ίσως μόνο ένα ίχνος στην άμμο. Στον Πράσινο Κόλπο μπορεί να κάνετε σνόρκελ μια ώρα και να συναντήσετε μια εντυπωσιακή συλλογή από ψάρια αλλά ούτε μία χελώνα. Αυτό δεν κάνει την εκδρομή αποτυχημένη.

Οι χελώνες στην Κύπρο δεν είναι τουριστικό αξιοθέατο και δεν χρωστούν σε κανέναν εμφάνιση στην ώρα της. Ζουν πραγματικά εδώ, τρέφονται κατά μήκος της ακτής, γυρίζουν στις παραλίες κάθε καλοκαίρι και αφήνουν νέες φωλιές στην άμμο. Χρόνια αργότερα, κάποια από τα χελωνάκια που γεννήθηκαν εδώ θα γυρίσουν κι αυτά στην Κύπρο.

Και αυτός είναι ένας πολύ καλός λόγος να τους αφήσουμε την ευκαιρία να το κάνουν.

Οι πληροφορίες ελέγχθηκαν από τη συντακτική ομάδα του kids.cy τον Σεπτέμβριο του 2026. Οι κανόνες των προστατευόμενων περιοχών και οι όροι του εθελοντικού προγράμματος μπορεί να αλλάξουν, γι' αυτό ελέγξτε τις τρέχουσες πληροφορίες στο Τμήμα Αλιείας και Θαλάσσιων Ερευνών πριν ξεκινήσετε.